แร็ปเปลี่ยนสีรถ ต้องแจ้งกรมการขนส่งทางบกไหม? สรุปกฎหมาย 7 วัน + ค่าปรับ

ต้องแจ้ง ถ้าแร็ปแล้วสีรถไม่ตรงกับสีที่จดทะเบียนไว้ในเล่ม เจ้าของรถต้องแจ้งนายทะเบียนภายใน 7 วัน นับแต่วันที่เปลี่ยนสี ตามมาตรา 13 พ.ร.บ.รถยนต์ พ.ศ. 2522 ถ้าไม่แจ้ง มีโทษปรับไม่เกิน 2,000 บาท ตามมาตรา 60 และเมื่อลอกฟิล์มออกจนรถกลับเป็นสีเดิม ก็ต้องแจ้งเปลี่ยนสีกลับอีกครั้งตามหลักเดียวกัน

บางแหล่งข้อมูลระบุว่าต้องแจ้งภายใน 15 วัน ซึ่งไม่ตรงกับตัวบท กฎหมายที่ใช้บังคับอยู่เขียนไว้ชัดว่า "ภายในเจ็ดวัน" รายละเอียดและแหล่งอ้างอิงอยู่ด้านล่าง

กฎหมายเขียนไว้ว่าอย่างไร?

มาตรา 13 ของ พ.ร.บ.รถยนต์ พ.ศ. 2522 (ตัวบทฉบับรวมแก้ไขของสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา ซึ่งเผยแพร่บนเว็บไซต์กรมการขนส่งทางบก) เขียนไว้ว่า

"รถใดที่จดทะเบียนแล้ว หากมีการเปลี่ยนแปลงสีของรถให้ผิดไปจากที่จดทะเบียนไว้ เจ้าของรถต้องแจ้งนายทะเบียนภายในเจ็ดวันนับแต่วันเปลี่ยนแปลง" (มาตรา 13 วรรคหนึ่ง)

ส่วนบทลงโทษอยู่ในมาตรา 60 (แก้ไขโดย พ.ร.บ.รถยนต์ ฉบับที่ 17 พ.ศ. 2557) ซึ่งระบุว่าผู้ฝ่าฝืนมาตรา 13 วรรคหนึ่ง ต้อง "ระวางโทษปรับไม่เกินสองพันบาท"

หน้าข้อมูลของสำนักงานขนส่งจังหวัดนครพนม ซึ่งเป็นหน่วยงานของกรมการขนส่งทางบก (ลงวันที่ 14 มี.ค. 2566) ก็ให้ข้อมูลตรงกัน คือแจ้งภายใน 7 วัน หากเกินกำหนดมีความผิดตามมาตรา 60 ปรับไม่เกิน 2,000 บาท และคำอธิบายสรุปสาระสำคัญ พ.ร.บ.รถยนต์ของกรมฯ ระบุว่าการรับแจ้งเปลี่ยนสีรถเป็นอำนาจหน้าที่ของนายทะเบียน

ตัวบทเขียนว่า "เจ็ดวัน" ไม่ได้เขียนว่าเจ็ดวันทำการ เพื่อความปลอดภัยควรนับเป็นวันปฏิทินตั้งแต่วันที่รับรถหลังแร็ปเสร็จ

แร็ปสติ๊กเกอร์ ถือเป็น "การเปลี่ยนสี" ด้วยหรือ?

มาตรา 13 พูดถึง "การเปลี่ยนแปลงสีของรถให้ผิดไปจากที่จดทะเบียนไว้" โดยไม่ได้แยกว่าเปลี่ยนด้วยการพ่นสีหรือการติดฟิล์ม ประเด็นที่กฎหมายดูคือสีของรถที่เห็นต่างจากเล่มทะเบียนหรือไม่ แร็ปเปลี่ยนสีทั้งคันจนสีหลักของรถเปลี่ยนไป จึงควรถือว่าเข้าเงื่อนไขที่ต้องแจ้ง

เว็บไซต์ข่าวรถยนต์ Autospinn (ปี 2556) รายงานว่ากรมการขนส่งทางบกเคยมีหนังสือตอบว่า การติดสติกเกอร์ทั้งคันหรือบางส่วนจนคนทั่วไปเข้าใจว่าเป็นสีของตัวรถ ถือเป็นการเปลี่ยนสี แม้จะไม่ได้พ่นหรือทาสีก็ตาม เราหาต้นฉบับหนังสือฉบับนี้บนเว็บไซต์ของกรมฯ ไม่พบ ข้อมูลส่วนนี้จึงอ้างอิงตามที่สื่อรายงาน

แร็ปแค่หลังคาหรือฝากระโปรง ต้องแจ้งไหม?

ยังไม่มีคำตอบที่เรายืนยันได้จากแหล่งทางการ บางเว็บไซต์ เช่น บทความของ KTC ระบุว่าต้องแจ้งเมื่อสีใหม่ครอบคลุมเกิน 30% ของตัวรถ แต่ตัวเลขนี้ไม่มีอยู่ในตัวบท พ.ร.บ.รถยนต์ และเราไม่พบเอกสารของกรมการขนส่งทางบกที่กำหนดเกณฑ์นี้ ขณะที่รายงานของ Autospinn ข้างต้นใช้คำว่า "ทั้งคันหรือบางส่วน" ซึ่งไปคนละทางกัน

ถ้าตั้งใจแร็ปบางส่วน เช่น หลังคาดำ ฝากระโปรงดำ หรือแร็ปทูโทน แนะนำให้สอบถามสำนักงานขนส่งที่รถจดทะเบียนอยู่ หรือสายด่วนกรมการขนส่งทางบก 1584 ก่อนลงมือ ค่าธรรมเนียมแจ้งเปลี่ยนสีต่ำกว่าค่าปรับมาก ถ้าไม่แน่ใจ การแจ้งไว้ก่อนจึงเสี่ยงน้อยกว่า

แจ้งเปลี่ยนสีรถต้องใช้เอกสารอะไร และมีขั้นตอนอย่างไร?

ตามข้อมูลของสำนักงานขนส่งจังหวัดนครพนม เอกสารที่ใช้มี 3 อย่าง

1. ใบคู่มือจดทะเบียนรถ (เล่มทะเบียน)
2. ภาพถ่ายบัตรประจำตัวประชาชน
3. หลักฐานการเปลี่ยนสีรถ เช่น ใบเสร็จรับเงินค่าจ้างทำสี สำหรับงานแร็ป ให้เตรียมใบเสร็จค่าแร็ปไปด้วย

ขั้นตอนมี 4 ขั้น

1. ยื่นคำขอพร้อมหลักฐาน เพื่อขอนำรถเข้ารับการตรวจสอบ (ต้องนำรถไปที่สำนักงานขนส่งด้วย)
2. ยื่นตรวจสอบคำขอ พร้อมหลักฐานและผลการตรวจสอบรถที่ผ่านแล้ว
3. ชำระค่าธรรมเนียม
4. รอรับเอกสารคืน

รถที่ติดไฟแนนซ์ เล่มทะเบียนมักอยู่กับบริษัทไฟแนนซ์ ควรติดต่อขอเอกสารล่วงหน้า เพราะเวลา 7 วันผ่านไปเร็ว

ค่าธรรมเนียมแจ้งเปลี่ยนสีรถเท่าไหร่?

บัญชีอัตราค่าธรรมเนียมท้าย พ.ร.บ.รถยนต์ กำหนดเพดานของค่าธรรมเนียมที่เกี่ยวข้องไว้ดังนี้ (กฎหมายให้เรียกเก็บได้ไม่เกินอัตรานี้)

อัตราที่เรียกเก็บจริงกำหนดในกฎกระทรวง ซึ่งเรายังไม่ได้ตรวจสอบ สื่อหลายแห่งรายงานว่ารวมแล้วประมาณ 105 บาทต่อครั้ง ตัวเลขนี้ตรงกับเพดานในตาราง แต่ควรถามยอดจริงกับสำนักงานขนส่งอีกครั้ง

ไม่แจ้งเปลี่ยนสีแล้วเสี่ยงอะไรบ้าง?

• ค่าปรับไม่เกิน 2,000 บาท ตามมาตรา 60 พ.ร.บ.รถยนต์
• ข้อมูลในเอกสารไม่ตรงกับรถจริง อาจเสียเวลาเมื่อถูกเรียกตรวจ หรือเมื่อต้องทำธุรกรรมกับรถ เช่น ขายต่อหรือโอนกรรมสิทธิ์
• ข้อมูลกับประกันภัย แนะนำให้แจ้งบริษัทประกันให้ทราบด้วยว่ารถเปลี่ยนสีแล้ว เพื่อให้ข้อมูลในกรมธรรม์ตรงกับรถจริง เงื่อนไขของแต่ละกรมธรรม์ต่างกัน ควรสอบถามบริษัทประกันของคุณโดยตรง

ลอกแร็ปออก ต้องแจ้งเปลี่ยนสีกลับไหม?

ต้องแจ้ง ถ้าคุณเคยแจ้งสีแร็ปไว้ในเล่มแล้ว เพราะเมื่อลอกฟิล์มออก สีรถจะกลับไปไม่ตรงกับสีที่จดทะเบียนล่าสุดอีกครั้ง จึงเข้ามาตรา 13 เหมือนตอนแร็ป และต้องแจ้งภายใน 7 วันเช่นกัน ถ้าวางแผนจะกลับไปใช้สีเดิมก่อนขายรถ ให้เผื่อเวลาแจ้งขนส่งไว้ในแผนด้วย

สรุป: กรณีไหนต้องแจ้ง กรณีไหนยังไม่ชัด?

Auto Winx ช่วยอะไรได้บ้าง?

ถ้าคุณแร็ปเปลี่ยนสีกับ Auto Winx ทีมงานแนะนำขั้นตอนการแจ้งเปลี่ยนสีให้ได้ ส่วนการยื่นเรื่องที่สำนักงานขนส่งเป็นหน้าที่ของเจ้าของรถตามกฎหมาย ดูรายละเอียดงานแร็ปและราคาโปรโมชั่นปัจจุบันได้ที่หน้าโปรแร็ปเปลี่ยนสี PET และถ้ายังเลือกฟิล์มหรือยังลังเลระหว่างแร็ปกับทำสี อ่านต่อได้ที่ PET กับ PVC ต่างกันยังไง และ แร็ปเปลี่ยนสี vs ทำสีใหม่

คำถามที่พบบ่อย

แร็ปเปลี่ยนสีรถ ต้องแจ้งขนส่งภายในกี่วัน?

ภายใน 7 วันนับแต่วันที่เปลี่ยนสี ตามมาตรา 13 พ.ร.บ.รถยนต์ พ.ศ. 2522 ซึ่งเขียนว่า "ภายในเจ็ดวันนับแต่วันเปลี่ยนแปลง" ข้อมูลที่ระบุว่า 15 วันไม่ตรงกับตัวบท

ไม่แจ้งเปลี่ยนสีรถ โดนปรับเท่าไหร่?

มาตรา 60 พ.ร.บ.รถยนต์ กำหนดโทษผู้ฝ่าฝืนมาตรา 13 วรรคหนึ่ง เป็นโทษปรับไม่เกิน 2,000 บาท

แร็ปแค่หลังคาหรือฝากระโปรง ต้องแจ้งไหม?

ยังไม่มีเกณฑ์ทางการที่เรายืนยันได้ ตัวเลข 30% ของตัวรถที่บางเว็บไซต์อ้างถึงไม่มีอยู่ในตัวบท พ.ร.บ.รถยนต์ แนะนำให้สอบถามสำนักงานขนส่งในพื้นที่หรือสายด่วนกรมการขนส่งทางบก 1584 ก่อนแร็ป

ลอกแร็ปออกแล้ว ต้องแจ้งขนส่งอีกครั้งไหม?

ต้องแจ้ง ถ้าเคยแจ้งสีแร็ปไว้ในเล่มทะเบียนแล้ว เพราะเมื่อลอกออก สีรถจะไม่ตรงกับที่จดทะเบียนไว้อีกครั้ง จึงต้องแจ้งภายใน 7 วันตามมาตรา 13 เช่นเดียวกัน

แจ้งเปลี่ยนสีรถ ใช้เอกสารอะไรบ้าง?

ตามข้อมูลของสำนักงานขนส่งจังหวัดนครพนม (กรมการขนส่งทางบก) ใช้ใบคู่มือจดทะเบียนรถ ภาพถ่ายบัตรประจำตัวประชาชน และหลักฐานการเปลี่ยนสี เช่น ใบเสร็จรับเงินค่าจ้างทำสี แล้วนำรถเข้ารับการตรวจสอบที่สำนักงานขนส่ง

แหล่งอ้างอิง

1. พระราชบัญญัติรถยนต์ พ.ศ. 2522 ฉบับรวมแก้ไขถึงฉบับที่ 17 พ.ศ. 2557 (สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา) มาตรา 13, มาตรา 60 และบัญชีอัตราค่าธรรมเนียม ไฟล์ "8-car-legal-2522.pdf" บนหน้า กฎหมาย ระเบียบที่เกี่ยวข้อง กรมการขนส่งทางบก
2. สำนักงานขนส่งจังหวัดนครพนม กรมการขนส่งทางบก, "การเปลี่ยนสีรถ" (14 มี.ค. 2566) npm.dlt.go.th/th/car-color-change
3. สำนักกฎหมาย กรมการขนส่งทางบก, คำอธิบายสรุปสาระสำคัญ พระราชบัญญัติรถยนต์ พ.ศ. 2522
4. Autospinn, เปลี่ยนฝากระโปรงดำ, Wrap หลังคา หรือติดสติกเกอร์โฆษณา เข้าข่ายเปลี่ยนแปลงสีรถหรือไม่ (ก.ค. 2556) เป็นแหล่งข้อมูลรอง
5. KTC, ทำสีรถใหม่ ถ้าไม่แจ้งจะมีความผิดหรือไม่ เป็นแหล่งข้อมูลรอง อ้างถึงเฉพาะเกณฑ์ 30% ที่เรายืนยันไม่ได้

หมายเหตุ: บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อประกอบการตัดสินใจ ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมาย กฎหมายและค่าธรรมเนียมอาจเปลี่ยนแปลงได้ ก่อนดำเนินการควรยืนยันกับสำนักงานขนส่งที่รถของคุณจดทะเบียนอยู่